Μέσω της τακτικής παρατήρησης και καταγραφής ειδών και οικοτοόπων, οι εγκαταστάσεις ενισχύουν την οικολογική μάθηση, εμπλέκουν το προσωπικό και τους επισκέπτες σε δράσεις θετικές για τη φύση και συμβάλλουν σε εθνικά και περιφερειακά δεδομένα βιοποικιλότητας.
Η εγκατάσταση πραγματοποιεί τακτική παρατήρηση και καταγραφή των χαρακτηριστικών που ενισχύουν τη βιοποικιλότητα, καθώς και των ειδών που υπάρχουν εντός ή γύρω από τον χώρο της. Η οικολογική αυτή παρακολούθηση περιλαμβάνει την παρατήρηση και καταγραφή ειδών, οικοτόπων και οικολογικών μεταβολών με την πάροδο του χρόνου. Στο επίπεδο της εγκατάστασης, αυτό περιλαμβάνει την αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο τα στοιχεία βιοποικιλότητας (π.χ. πράσινες στέγες, φυτεύσεις με τοπικά είδη, κήποι επικονιαστών ή καταφύγια άγριας ζωής) υποστηρίζουν την τοπική πανίδα και τον εντοπισμό ευκαιριών βελτίωσης.
Η παρακολούθηση πραγματοποιείται τουλάχιστον μία φορά ετησίως και μπορεί να λάβει διάφορες μορφές, όπως:
α) χρήση ενός απλού πλέγματος ανάλυσης βιοποικιλότητας, από το προσωπικό συντήρησης χώρων πρασίνου, για ανεξάρτητη ετήσια αξιολόγηση της καταλληλότητας του χώρου για τοπικά είδη (π.χ. ποικιλομορφία φυτικής κάλυψης, παρουσία μικροενδιαιτημάτων, μειωμένες διαταραχές)
β) συμμετοχή σε πρωτόκολλα επιστήμης των πολιτών (π.χ. καταγραφές πτηνών ή εντόμων, εκδηλώσεις για την ημέρα βιοποικιλότητας)
γ) ανάρτηση παρατηρήσεων ή φωτογραφιών σε δημόσιες πλατφόρμες
δ) υποβολή στοιχείων σε εθνικές βάσεις δεδομένων ή προγράμματα βιοποικιλότητας (π.χ. εθνικά συστήματα παρακολούθησης πτηνών ή επικονιαστών)
ε) διοργάνωση περιπάτων στη φύση για το προσωπικό ή τους επισκέπτες, ημερών παρακολούθησης ειδών ή εργαστηρίων οικολογικής παρατήρησης
ζ) πρόσκληση οικολόγου, οδηγού βιοποικιλότητας,, οργανώσεων προστασίας της φύσης (π.χ. τοπικών ΜΚΟ) ή ιδιωτικών οικολογικών συμβούλων, για άτυπη ή επίσημη αξιολόγηση.
Ο στόχος δεν είναι η επίδειξη συγκεκριμένων αποτελεσμάτων (π.χ. συγκεκριμένος αριθμός ειδών που παρατηρήθηκαν), αλλά η καλλιέργεια της συνήθειας παρακολούθησης και μάθησης. Συνεπώς, η συμμόρφωση δεν βασίζεται στα αποτελέσματα που παρατηρήθηκαν, αλλά στη συστηματική προσπάθεια της εγκατάστασης για παρατήρηση, καταγραφή και αναστοχασμό, σχετικά με την παρουσία και λειτουργία της βιοποικιλότητας.
Συνιστάται η χρήση εθνικών ή περιφερειακών καταλόγων ειδών, βάσεων δεδομένων βιοποικιλότητας ή διεθνών πηγών αναφοράς (π.χ. λίστες IUCN, οδηγοί αναγνώρισης πτηνών ή επικονιαστών, σχετικές εφαρμογές κ.λπ.) για τον εντοπισμό των ειδών που είναι πιο πιθανό να βρεθούν στην περιοχή.
Κατά την επιθεώρηση, η εγκατάσταση παρουσιάζει αποδεικτικά στοιχεία για τις δραστηριότητες παρακολούθησης βιοποικιλότητας που έχουν πραγματοποιηθεί (π.χ. εσωτερικές σημειώσεις παρατήρησης, συμπληρωμένα πλέγματα παρακολούθησης, λίστες ειδών, φωτογραφίες ή στιγμιότυπα οθόνης από εφαρμογές/πλατφόρμες επιστήμης των πολιτών κ.λπ.), αποδεικνύοντας ότι οι παρατηρήσεις έχουν πραγματοποιηθεί και καταγραφεί σύμφωνα με την επιλεγμένη προσέγγιση παρακολούθησης.
By regularly observing and documenting species and habitats, establishments strengthen ecological learning, engage staff and guests in nature-positive practices and contribute to national and regional biodiversity data.
The establishment carries out regular observation and documentation of biodiversity-supporting features and of species present on or around its premises. This ecological monitoring involves observing and recording species, habitats and ecological changes over time. At the establishment level, this includes assessing how well biodiversity features (e.g. green roofs, native plantings, pollinator gardens, or wildlife shelters) function to support local wildlife and identifying opportunities for improvement.
Monitoring is conducted at least once per year and can take diverse forms, including for example:
- using a simple biodiversity analysis grid by staff responsible for green area maintenance to independently assess, once per year, how favourable the site is for local species (e.g. diversity of plant cover, presence of microhabitats, reduced disturbances);
- participation in citizen science protocols (e.g. bird or insect surveys, biodiversity day’s events);
- uploading observations or photos to public platforms;
- submitting data to national biodiversity databases or programmes (e.g. national bird or pollinator monitoring schemes);
- organising staff or guest nature walks, species monitoring days, or ecological observation workshops; and/or
- inviting an ecologist, biodiversity guide, nature conservation associations (e.g. local NGOs) or private ecological consultants for an informal or formal assessment.
The aim is not to demonstrate specific outcomes (e.g. certain number of species observed), but to foster a habit of regular monitoring and learning. Conformity is therefore not based on observed results, but on the establishment's consistent effort to observe, document and reflect on biodiversity presence and function.
It is recommended to use national or regional species catalogues, biodiversity databases, or international references (e.g. IUCN lists, birds, pollinator identification guides, relevant applications, etc.) to help recognise which species are most likely to be observed in the area.
During the audit, the establishment presents evidence of the biodiversity monitoring activities carried out (e.g. internal observation notes, completed monitoring grids, species lists, photos or screenshots from apps/citizen science platforms, etc.), demonstrating that observations have been made and documented in line with the chosen monitoring approach.